We staan stil bij een typisch IJmuidens onderwerp met een foto en naar aanleiding van de actualiteit, een stukje geschiedenis, een bijzondere gebeurtenis, een evenement of gewoon een van de mooie taferelen die IJmuiden biedt. In deze aflevering aandacht voor de gedeeltelijke zonsverduistering van 12 augustus 2026.

Door Erik Baalbergen

Via de media waren we al helemaal opgewarmd voor een eens-per-generatie natuurverschijnsel. Dan bedoel ik niet het tegenwoordig zeldzame verschijnsel ‘regen’, maar de gedeeltelijke zonsverduistering (eclips) van woensdag 12 augustus 2026. Vooral dat eens-per-generatie drukte mij met m’n neus op het keiharde feit dat ik alweer een generatie ouder – en wijzer? – ben. Ik heb immers nog actieve herinneringen aan de vorige zonsverduistering, die van 11 augustus 1999 en die toen aardig wat opzien baarde.

Magisch moment

Destijds heb ik tijdens de middagpauze, gewapend met een eclipsbrilletje dat toen al ‘geen-gezicht 1999’ was, de in Nederland bijna totale zonsverduistering vanuit een stukje bosrijk Amsterdam mogen aanschouwen. De totale verduistering trok ten zuiden van ons land langs, maar toch konden we hier ook de ervaring meepikken. Het werd midden op de dag een mínuutje behoorlijk donker en voelbaar kouder, en de bekjes van de anders zo kwetterende vogeltjes vielen open en stil van verbazing.

Kosmisch-magisch moment

Maar goed, een generatie verder zijn we vorige week woensdagavond opnieuw getuige van het kosmisch-magische moment dat de maan stilletjes voor de zon langs schuift. De totale verduistering is deze keer veel verder van ons, in onder meer Spanje en IJsland. Maar in Nederland is de verduistering gedeeltelijk. Op het hoogtepunt, om elf minuten over acht, is bijna 90 procent van het oppervlak van de zonneschijf bedekt door de maan. En de weersvoorspellingen zijn gunstig!

Eclipsbrilletjescrisis

Wij besluiten om de warme en strakblauwe zomerse woensdag af te hechten met een bezoekje aan het strekdammetje bij het Kleine Strand, om daar met de voeten in het zand en onder het genot van een wijntje de eclips mee te maken. Je maakt het tenslotte maar eens per generatie mee. En gelukkig is de eclips, ondanks de alom heersende eclipsbrilletjescrisis, niet afgelast of uitgesteld…

Gewapend met stranddoeken, een fles witte wijn in een koeltas, twee wijnglazen en het minder romantische eclipsbrilletje – diezelfde van geen-gezicht 1999! – en de fotocamera voorzien van lens met een ooit zelf met een eclipsbrilleglas gefabriceerd zonnefilter togen wij tegen de klok van zeven per fiets naar de kust. Het vergiet, de schuimspaan, de kijkdoos-met-gaatje, de fotonegatieven, de Cd’s en de mondkapjes hebben we maar thuisgelaten!

File

Onderweg valt vooral de lange rij auto’s op de Kromhoutstraat en Badweg op. We zijn duidelijk niet de enige die op het lumineuze idee zijn gekomen om de eclips vanaf een plekje aan de kust waar te nemen. De parkeerplaats bij het Kennemerstrand oogt al vol als we langsfietsen over het Kwelderpad. Zelfs het overloopveldje langs de Zuidpier begint zich te vullen.

Als we ons rond kwart over zeven op het strekdammetje genesteld hebben, begint de maan de zon al gretig op te eten. Intussen vullen het strekdammetje en het strand zich met een bonte verzameling van zonnegluurders met – zoals we van enkele medekijkers vernemen – soms duur betaalde eclipsbrilletjes. Rond de klok van achten is het zonlicht al zichtbaar minder, terwijl de zon nog redelijk hoog aan de wolkenloze hemel staat.

Hoogtepunt

Met het blote oog is er door het overblijvende intense zonlicht geen eclips te zien, maar met hulpmiddelen is het voorbijschuiven van de maan goed te volgen. Tussen het maken van kiekjes door smaakt de wijn prima en genieten we van de zon, de heerlijke bries en alles om ons heen. Het wordt niet echt donker. Het wordt ook ietsjes koeler en de zeevogels lijken onrustiger te worden. Om elf over acht is het hoogtepunt; het strand en de vele toeschouwers baden ogenschijnlijk in ondergaande-zonlicht. Velen proberen het hemelse spektakel vast te leggen met een mobieltje, al dan niet met een eclipsbril voor de lens.

Al snel na het hoogtepunt, terwijl de verduistering nog een klein uurtje voortduurt maar de zon weer steeds completer wordt, beginnen de eclipsers alweer huiswaarts te keren. Wij wringen de fles uit en genieten nog even van het laatste glaasje, terwijl de zon verder naar de horizon zakt. Ten slotte zoeken we, een eclips en lege wijnfles rijker, onze fietsen op en keren huiswaarts. We moeten nog een jaartje wachten op de volgens eclips. Deze vindt plaats op 2 augustus 2027 rond elf uur ’s morgens, waarbij vanuit IJmuiden gezien iets minder dan de helft van de zon bedekt zal zijn…

Fotobijschrift: In stijl proosten op de zonsverduistering! Foto: Erik Baalbergen