We staan even stil bij een typisch IJmuidens onderwerp aan de hand van een foto en naar aanleiding van de actualiteit, een stukje geschiedenis, een bijzondere gebeurtenis, een evenement of gewoon een van de mooie taferelen die IJmuiden biedt. In deze aflevering aandacht voor de ‘Shermantank’ bij de tankgracht.
Door Erik Baalbergen
Regelmatig maken we heerlijke wandelingen door de prachtige achtertuinen van IJmuiden, de Heerenduinen, het Midden-Herenduin en Duin en Kruidberg. Zo’n anderhalve week geleden, toen we de tankgracht in het Midden-Herenduin overstaken via het onlangs verhoogde wandel- en fietspad, zagen we in de bosrand links van het pad iets nieuws staan. Een nieuw kunstwerk in het kader van Rauw aan Zee? Een vergeten tank uit de Tweede Wereldoorlog? Het was me nog niet eerder opgevallen. Ik had geen idee hoe lang dit gevaarte er al stond, maar ik vermoedde nog niet zo lang, gezien de vers gespitte grond eromheen.
Langs het pad vond ik geen informatiebordje of- paneel, dus maar even links en rechts gekeken of er geen boswachter in de buurt was, sommige zijn heel streng, om vervolgens stiekem een stukje van het pad af te lopen en bij de tank gekeken of er informatie te vinden is. Niks dus. Wel even wat plaatjes geschoten. Thuisgekomen maar even gegoogeld.
Het betreft een door een door Natuurmonumenten geplaatst kunstwerk. Het cortenstalen kunstwerk toont de contouren van een Shermantank op ware grootte, zes meter lang en tweeënhalve meter hoog. Het kunstwerk is ontworpen door Oscar Langevoord van het bureau Natuurlijk in Vormgeving. Langevoord is de vaste ontwerper voor Natuurmonumenten en is gespecialiseerd in het maken van ‘informatiedragers” in de natuur. Dergelijke dragers geven bezoekers en wandelaars bij ingangen van natuurgebieden, wandelknooppunten en bijzondere locaties informatie over het gebied, de natuur en de historie.
Met de contouren van de Shermantank wil Natuurmonumenten de functie van tankgracht tijdens de Tweede Wereldoorlog uitbeelden. Inmiddels heeft Natuurmonumenten ook op andere plekken in het Midden-Herenduin elementen van de oorlog uitgebeeld, onder meer door middel van de afbeelding van een soldatenhoofd aan de zijkant van een zitbankje en een schuilputje.
In IJmuidens achtertuin zijn veel sporen van de Tweede Wereldoorlog aanwezig. Sommige zijn duidelijk zichtbaar, zoals de tankgracht en bunkers. Andere zijn minder of niet zichtbaar voor de brave wandelaars. Op de website van Natuurmonumenten lees ik dat wandelaars met de gratis podwalk app ‘natuurgeheimen’ zich tijdens een wandeling in het Midden-Herenduin kunnen laten informeren over dit gebied tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een geschiedenis, niet van vechten, maar over het leven van vijandelijke soldaten in dit gebied.
Fotobijschrift: De contouren van de Shermantank in de bosrand ten westen van de tankgracht in Midden-Herenduin. Foto: Erik Baalbergen, 2026

