Het gebeurt niet vaak dat voor de hoofdingang van het gemeentehuis aan Plein 1945 de rode loper wordt uitgerold voor de ‘gewone’ burger, maar vandaag was dat wel het geval. Meteen maar even over de rode loper naar binnen geschreden.

Tekst en foto: Erik Baalbergen

Ter gelegenheid van de Open Monumentendagen 2024 waren op zaterdag 14 en zondag 15 september diverse monumentale gebouwen in de gemeente Velsen opengesteld voor publiek. Op zondag was dat het gemeentehuis aan Plein 1945. Omdat ik deze creatie van Dudok graag ‘ns onder leiding van Dudok-in-Velsen kenner bij uitstek, Pieter Rings, wilde verkennen, toog ik naar Plein 1945. En dan was het ook nog eens de Dag van de democratie, dus dat kwam mooi uit.

De schaar lag wel klaar

Bij aankomst viel ik meteen in een toespraak van Velsens burgemeester Frank Dales ter gelegenheid van de officiële opening van de vernieuwde raadszaal. Hoewel de schaar voor het lintjeknippen klaar lag, pakte de burgervader de opening wat steviger aan. Als openingshandeling verscheurde hij de foto die voor de nog gesloten deur van de raadszaal hing. Een symbolische handeling, want de foto toonde de raadszaal van voor de verbouwing. Hierna opende hij de deur, en toog hij samen met Sjoske van Kuijeren, ontwerpster van de vernieuwde raadszaal, de zaal binnen. Het publiek, onder wie ook diverse raadsleden, wethouders en hun gezinsleden, sloten direct aan om de raadszaal met eigen ogen te bewonderen.

Dudok

Na blikken in de raadszaal geworpen te hebben, sloot ik me aan bij de eerste rondleiding door Pieter Rings. Pieter vertelde honderduit over Dudok, het raadhuis en de diverse gedachten van Dudok achter allerlei bouwkundige zaken in het raadhuis. Dat begint al met de twee gouden pilaren bij de ingang, de verlaagde entree en de superhoge burgerzaal. Zelfs over de wandeling van de hoofdingang naar de raadszaal -zonder de shortcut rechtsaf te nemen – heeft Dudok nagedacht. Pieter leidde ons langs de diverse vergaderruimtes, de nog verder in te richten trouwzaal, en de zuilengang met de werkkamers van de wethouders en, aan het einde van de gang, de burgemeester.

Anker

In een van de wethouderkamers vertelde Pieter aan de hand van een kaart van Velsen over de plannen van Dudok en de zijnen. Dudok ontwierp het plan voor het naoorlogse IJmuiden, met onder meer het idee van het anker, en zijn collega’s, met wie hij later ruzie kreeg, bogen zich over de andere gemeentedelen. Voor Plein 1945 liet Dudok zich inspireren door het San Marcoplein in Venetië, en voor de Lange Nieuwstraat door de Rue de Rivoli in Parijs.

We namen ook een kijkje in de werkkamer van de burgemeester. Vanuit de kamer heb je een mooie blik op de De Noostraat en kun je goed kijken wie IJmuiden binnenkomt en uitgaat. Vanuit het van buiten omlijste raam heb je mooi zicht op Plein 1945. Een prachtige kamer, maar ’s winters wel koud, aldus de kamerbewoner. Op een kast staat een opgezette zilvermeeuw. Deze is bij de installatie van Frank als burgemeester van Velsen op 19 april 2016 aangeboden door de gemeenteraad. De meeuw is ter beschikking gesteld door het Pieter Vermeulenmuseum. Eigenlijk had het een opgezette Grote Burgemeester, een meeuwensoort, moeten zijn, maar die was niet voorradig.

Na de rondleiding nog even in de burgerzaal bij een bakje koffie de quizvragen beantwoord. De grote vraag voor iedereen was die over welke bisschop regelmatig onthaald wordt op het gemeentehuis. Tja….

Foto: Als openingshandeling verscheurde Frank Dales de foto die voor de nog gesloten deur van de raadszaal hing. Foto: Erik Baalbergen