‘Belangrijk is om een match te vinden tussen de culturen, met wederzijds begrip en respect’

IJmuiden – Ahmed Abdallah vluchtte samen met zijn moeder en zijn zusje vier jaar geleden uit Syrië. Inmiddels heeft hij een fantastische droombaan en hoewel hij zijn vaderland natuurlijk mist en net als andere jongeren die moesten vluchten ook traumatische ervaringen heeft, heeft hij een heel eigen kijk op de verschillende culturen en hoe een plek te veroveren in een complexe samenleving.

Door Ingeborg Baumann

Hij introduceert zichzelf met reden trots in perfect Nederlands: ,,Ik woon inmiddels vier jaar in Nederland en ben actief als Creative Media Manager en Media Director. Volgende week start ik in die functie met een nieuw project in het Provinciehuis.’’

Intens en onzeker

Verder vertelt hij dat hij zich in de afgelopen jaren, en dus in een sneltreinvaart, heeft ontwikkeld in media en marketing binnen de wereld van fashion en design. In Nederland maar ook internationaal. Onder andere in Italië op de Milan Design Week. Best indrukwekkend allemaal. Maar waar we oprecht in geïnteresseerd zijn is zijn persoonlijke traject als vluchteling en nieuwkomer. Hij legt uit: ,,De eerste jaren in Nederland waren intens en onzeker: een nieuw land, een nieuwe taal, geen netwerk en de constante druk om opnieuw te beginnen. Creativiteit en media waren voor mij niet alleen werk maar ook een manier om houvast te vinden, mezelf te bewijzen en een plek op te bouwen in de samenleving.’’

We zijn nieuwsgierig geworden na de eerste korte kennismaking en spreken met hem af bij Grand Café Staal. Het wordt een gesprek waarin emoties, humor, dankbaarheid, respect en begrip strijden om te boventoon te voeren. Indrukwekkend, vooral als je zijn jonge leeftijd voor ogen houdt.

De maatschappij snappen

Volgens Ahmad is cruciaal om een plekje te vinden als vluchteling in onze toch wel ingewikkelde samenleving het hebben van de wil en intentie om de maatschappij echt te snappen. ,,Ook wat betreft religie. Je moet proberen een match te vinden tussen de culturen die echt en wezenlijk anders zijn. En dan is wederzijds respect heel belangrijk.’’

Hij vluchtte uit zijn vaderland samen met zijn zusje Masa (16) en moeder Wafaa (40). Dictator Bashar al-Assad was aan de macht. Inmiddels is Assad afgezet maar voordat de mentaliteit, ook van de bevolking, in Syrië verandert zullen er nog veel jaren overheen gaan volgens Ahmad. Maatschappelijk gezien behoorden ze tot de middenklasse. Zijn moeder gaf haar kinderen onderwijs in Engels (wat hij vloeiend spreekt, bijna beter dan Arabisch) en psychologie. Vooral dat laatste komt telkens naar voren in zijn bewoordingen die doordacht en bijna filosofisch zijn. Anders dan je bij een jongen van zijn leeftijd zou verwachten. Hij was altijd al geïnteresseerd in de wereld buiten Syrië, vooral in religie, maatschappijen en cultuur.

Taalschool

Eerst bleven ze een maand in Ter Apel en daarna verhuisden ze naar het asielzoekerscentrum in Heerhugowaard. ,,Daar kreeg Ahmed de keus om of te wachten tot hij naar een MBO-opleiding kon óf hij kon naar de taalschool. Hij koos voor het laatste en had binnen zes maanden zijn diploma. Heel hard gewerkt uiteraard maar ook van nature slim en geïnteresseerd in alles wat hij doet. Hij beschrijft zijn familie als ‘open minded’, vooral zijn moeder vond het prima als haar kinderen verder keken dan hun eigen geloof en cultuur. Dat botste wel eens in Syrië en Wafaa wist dat ze hier weer een vrij bestaan zouden kunnen opbouwen. Ter Apel vond Ahmad niet ‘te leuk’. ,,Maar beter dan niets en oorlog. Je ontmoet veel mensen met veel achtergronden. Ik begreep dat om in Nederland te slagen dat ik die achtergronden moest respecteren. Iedereen heeft de vrijheid van mening en mag dat uiten. Dat dat soms botst, dat snap ik.’’ Tekenend voor hun instelling is dat zowel moeder als zoon zich opwierpen als vrijwilligers in ter Apel. Zijn moeder is inmiddels zelfs taaldocent bij Edinova.

Kindertijd

Na de taalschool volgde een vwo-advies, ook voor Masa. Inmiddels had het gezin een huurwoning toegewezen gekregen in IJmuiden dus het werd het Ichthus Lyceum in Driehuis.  ,,De docenten waren aardig en ik werd niet gepest ofzo. 100 procent thuis voelen was moeilijk want ik kwam in de derde klas tussen jongens en meisjes die elkaar al heel lang kenden. Maar ik maakte wel vrienden.’’ Naast het vwo volgde hij meteen al cursussen marketing en sociale media. Ook kreeg hij de kans in 5 vwo om een maand mee te doen aan een leerwerktraject voor jongeren, samen met tien anderen ontwikkelde hij een campagne. Het bleek zijn passie te zijn.

Voor- en nadeel

De vraag rijst of deze jongen wel de gelegenheid heeft gehad om echt kind te zijn. Lekker te puberen. Met een hoody over zijn hoofd oeverloos te gamen. Hangen met zijn vrienden en tegen zijn ouders ingaan. Gedrag dat we kennen en dat bij volwassen worden hoort. ,,Alles heeft een voordeel en een nadeel’’, zegt hij weer filosofisch. ,,Voordeel is dat ik keihard studeerde en werkte en alles. Nadeel is inderdaad dat ik niet genoeg kindertijd heb gehad. Ik voel me heel erg verantwoordelijk voor mijn toekomst, ik kan niet het leven van een normale 18-jarige leiden. En ja hoor, ik heb wel hobby’s. Ik ben lid van een boekenclub en ik hou van tennissen.’’ Als hij dit zegt moet hij zelf ook een beetje grinniken.

Echt gelukkig

De vraag komt op of hij gelukkig is. ,,Ik ben echt gelukkig. Ik heb een blij leven en ik hoop en verwacht meer en meer succes. Ik werk nu in fashion en design en dat is een kleine wereld waar ik steeds meer deel van uit mag maken. Ik ben niet creatief geboren, mijn creativiteit ontwikkelt zich door mijn leven. Ik heb veel dingen meegemaakt en gezien en echt: in alles kun je wel wat moois ontdekken! Ik heb nu geluk en succes maar ik kan me wel voorstellen dat elke situatie anders is. Geluk komt van binnenuit. Van het accepteren wie en wat je bent. Het leven bestaat uit het NU, de toekomst en het verleden. Accepteren is geluk. En ik heb ‘a fire for the future’. Mijn doel is ook om kennis door te geven, elkaar te helpen. Er zijn verschillende niveaus van talenten en kennis en in een volwaardige maatschappij help je elkaar. Want: wie ben jij als je er niet voor een ander bent?’’

IJmuiden

Hij mist Syrië maar: ,,Het land heeft meer tijd nodig. Je kunt daar niet jezelf zijn. Alleen voor jezelf en de mensen die op jou lijken. Niet iedereen snapt de waarde van vrijheid. En over IJmuiden: ,,Dat is mijn comfortzone. Hier is het normale leven. Rustig met aardige mensen die heel open zijn.’’ Maar nu moet hij zich een beetje haasten, hij moet de trein naar Parijs halen om naar een designbeurs te gaan voor werk.

Foto: ‘Wie ben jij als je er niet voor een ander bent?’ Foto: aangeleverd