We staan een momentje stil bij een typisch IJmuidens onderwerp aan de hand van een foto en naar aanleiding van de actualiteit, een stukje geschiedenis, een bijzondere gebeurtenis, een evenement of gewoon een van de mooie taferelen die IJmuiden biedt. In deze aflevering aandacht voor ‘pijlers van het collectieve IJmuidense geheugen’.

Door Erik Baalbergen

Er zijn zo van die onderwerpen waar menig IJmuidens hart sneller van gaat kloppen. Soms werkt een naam of foto als een rode lap op het collectieve geheugen van de IJmuidenaren, en komt er een golf van de verhalen los. Dat is goed te zien aan bijvoorbeeld berichten op facebook met bepaalde foto’s, vaak over onderwerpen uit het verleden, die een stroom van reacties met herinneringen oproepen. En dan maakt het niet uit hoe vaak zo’n onderwerp al langs is gekomen; de herinneringen zijn er, worden graag gedeeld en roepen weer nieuwe herinneringen op.

Drietieter

Ik noem een voorbeeld: de drietieter of het tepelgebakje. Het is de bijnaam van een bij veel IJmuidenaren favoriet en niet te versmaden hazelnootgebakje, ooit het paradepaardje van de voormalige IJmuidense Banketbakkerij Hazenberg. Beginnen de gelukzaligheidsgevoelhormonen al te stuiteren? Druipt het kwijl al uit de mondhoeken? De foto toont twee exemplaren van de moderne versie, verkrijgbaar bij een hedendaagse IJmuidense banketbakker. Volgens sommigen is deze kleiner en minder lekker, maar voor mij en vele anderen toch nog steeds het lekkerste gebakje. De twee exemplaren van de foto hebben het ook niet lang meer gemaakt na het maken van de foto!

Klaphekkie, bakkietuffen, …

Zo zijn er nog veel meer onderwerpen die de nostalgische gevoelens en associatieve vermogens van de IJmuidenaar aanwakkeren. Zonder verdere uitleg noem ik het Bonanzastraatje, het Klaphekkie, de Put, het Zwarte Pad, het Rooie Veldje, de Puffabriek, de Pishoek, de Klaagmuur, de Blikkenbuurt, Ouwe Klootjes, het Dennebossie, de Zuidzij, de PEN-centrale, de Simmesfoor of Siemesfoor en IJmuiden over de Brug.

Typisch IJmuidense activiteiten die nog steeds tongen losmaken zijn onder meer dijkieglijden, bakkietuffen, pierewaaien, kantje pikken en uit het verdere verleden het Rondje. Voorbeelden van bekende IJmuidenaren zijn Vodje, Pirovano, Japie Overzet, Simon de Wit, Max Menist en Kale Japie. Andere prikkelende onderwerpen zijn Kanaalgravers, het Pontje van Donkersloot, Kaairidders, Arosa Sun, de stranding van de Santa Kyriaki op het IJmuiderstrand, de Wolkenfabriek, Scheveningen Radio en Wijsmuller. Kortom, heel wat pijlers waar IJmuidense herinneringen op rusten. Lopen na het lezen van al deze namen de tranen van weemoed al over de wangen?

Pijlers

De opsomming van deze ‘pijlers van het collectieve IJmuidense geheugen’ is verre van compleet. In diverse afleveringen van deze rubriek heb ik al diverse pijlers de revue laten passeren, en andere zullen ongetwijfeld nog volgen. De onderwerpen vormen een dankbaar gespreksonderwerp om herinneringen op te halen. Misschien wordt het ook eens tijd voor een canon van deze pijlers?

Fotobijschrift: De ‘drietieter’, een IJmuidense trigger voor verrukkelijke herinneringen en daarmee een van de smakelijke pijlers van het collectieve IJmuidense geheugen. Foto: Erik Baalbergen