Net als overal zijn er ook in Santpoort door de eeuwen heen een hoop gebedsplaatsen, kerkjes en kapellen geweest. Maar er was en is maar één dorpskerk, een kerk die met haar naam een centrale plaats in Santpoort opeist. 

De dorpskerk was qua omvang dan ook de eerste ‘echte’ kerk in Santpoort. Nederlands Hervormd, inmiddels PKN. Heden ten dage biedt de kerk tevens onderdak aan allerlei culturele activiteiten. De eerste versie van de dorpskerk dateert van 1844. Een rank en charmant bouwwerk dat op initiatief van de molenaar tot stand kwam. In 1916 brandde de kerk af. Het verhaal gaat dat een beschonken dakloze, die beschutting zocht tegen de kou, per ongeluk een van de twee kachels omverliep waarna de kerk in de fik vloog. Er was bijna niks van over. Al een jaar later, in 1917, kon op dezelfde plaats de huidige kerk worden ingewijd. Met geld van de verzekering, collectes en gulle gaven van vermogende Santpoorters uit Noord en Zuid. De contouren van de afgebrande kerk werden overgenomen: een zaalkerk met midvoor een toren, de daken gedekt met leien. Maar de stijl die de Bloemendaalse architecten J. Mulder en J.A. van Asdonk het bouwwerk meegaven was niet licht en charmant meer maar degelijk, quasi romaans. De kerk kreeg een kloeke vierkante toren met dito spits en halfronde boogoverspanningen van vensters, galmgaten en portaal. Grappig is dat de klok, die toentertijd voor gewone mensen nog diende als horloge, niet in het midden van de toren geplaatst is maar op een hoek. Een robuuste dorpskerk, al honderdvijf jaar.

Tekst: René Stommel

Foto: Tialda Willems