Velsen – Er is natuurlijk heel veel te doen over Tata Steel. Heel logisch. Iedereen, ook die mensen die leven van Tata als de lokale ondernemers, die mensen wiens ouders werkzaam zijn of waren bij ‘Hoogovens’, die zijn opgegroeid tussen ‘vis en staal’ zijn ermee bezig op allerlei manieren. Die mensen ook die zich begrijpelijkerwijs zorgen maken over de uitstoot en die het evenwicht tussen de sentimenten die leven en hun gezonde verstand moeilijk kunnen vinden.

Door Ingeborg Baumann

Ook díe mensen vinden dat de verduurzaming van de staalfabriek absoluut noodzakelijk is en dat dat alles niet snel genoeg kan gaan. Er is heel veel te doen over Tata in de media en dat horen we via heel veel verschillende kanalen. Wat vindt Tata zelf?  

Groen staal

De overstap naar ‘groen staal’ wordt door Tata Steel omschreven als de grootste verandering in de geschiedenis van het bedrijf. Niet alleen moet de staalproductie veel duurzamer worden, ook de uitstoot van schadelijke stoffen en de overlast voor de omgeving moeten fors afnemen. Dat is goed nieuws voor de inwoners van de IJmond, waar de discussie over gezondheid, leefomgeving en werkgelegenheid al jaren speelt. En wat houdt dat ‘groene staal’ dan precies in? Staal dat CO2-neutraal gemaakt wordt (stapsgewijs naar CO2-neutraal in 2045). Met minder impact op de directe leefomgeving (onder andere door minder verspreiding van fijnstof). Verhogen van circulariteit. De bedoeling is dat er meer staal hergebruikt gaat worden zodat de productie duurzamer wordt.

Doel

De komende jaren wil Tata Steel afscheid nemen van een belangrijk deel van de huidige productie op basis van kolen. Daarvoor in de plaats komen moderne installaties die eerst op aardgas en later op groene waterstof gaan draaien. Volgens het bedrijf zorgt dat voor een aanzienlijke vermindering van de CO₂-uitstoot. Uiteindelijk is het doel om in 2045 volledig CO₂-neutraal staal te produceren.

Meer dan het klimaat

Maar het Groen Staal-plan draait om meer dan alleen het klimaat. Tata Steel belooft ook maatregelen die direct merkbaar moeten zijn in de omgeving. Zo worden opslagplaatsen voor grondstoffen overkapt om stofverspreiding tegen te gaan, komen er extra voorzieningen om de lucht schoner te maken en wordt meer gebruikgemaakt van gerecycled staalschroot. Daarmee moet niet alleen de uitstoot afnemen, maar ook het gebruik van nieuwe grondstoffen.

Voor de regio is dat een belangrijke ontwikkeling. Tata Steel is al tientallen jaren een van de grootste werkgevers in de IJmond en levert werk aan duizenden mensen, direct en indirect. Tegelijkertijd staat het bedrijf onder druk vanwege de gevolgen van de uitstoot voor de gezondheid van omwonenden. Het Groen Staal-plan moet laten zien dat een sterke industrie en een gezondere leefomgeving samen kunnen gaan.

Tijd

De uitvoering van de plannen vraagt veel tijd. Nieuwe fabrieken moeten worden gebouwd, bestaande installaties worden vervangen en er zijn vergunningen nodig. Ook werkt Tata Steel daarbij samen met de overheid, die de verduurzaming financieel ondersteunt.

Of alle doelen worden gehaald, zal de komende jaren moeten blijken. Wel staat vast dat de omschakeling grote gevolgen heeft voor de toekomst van de IJmond. Voor inwoners van Velsen, Beverwijk en Heemskerk is het dan ook een ontwikkeling om nauwlettend te volgen. Niet alleen vanwege de werkgelegenheid, maar vooral omdat een schonere staalproductie direct van invloed kan zijn op de kwaliteit van hun leefomgeving. Waarschijnlijk zullen veel mensen nu zeggen: ‘Ja, alles leuk en aardig maar dat geduld hebben we niet. Heeft de IJmond niet. Heeft de wereld niet.’ Maar het is goed om te weten dat de bewustwording echt heus wel bij Tata ook leeft. Wil je meer weten? Volg dan ook eens Tata zelf. https://www.tatasteelnederland.com/duurzaamheid/groen-staal-plan.

Groen Staal installaties op terrein DRP en EAF. Foto: Tata Steel, archief Jutter | Hofgeest