Oud-IJmuiden – Zondagmiddag werd, op de plek waar het allemaal begon, de nieuwe locatie van het beeld De Kanaalgravers onthuld. Tegenover Sluisplein 22 werd de eerste schop in de grond gezet, die na noeste arbeid door veel mannen en vrouwen leidde tot het uitgraven van het Noordzeekanaal.
Door Arita Immerzeel
Burgemeester Frank Dales sprak, auteur, activiste en inwoner van Oud-IJmuiden Conny Braam vertelde en Cees de Baare van het Dichterscollectief Velsen droeg een gedicht voor. Deze bijdragen aan het eerbetoon aan de kanaalgravers op de historische plek bij de Kleine Sluis deze zondagmiddag werden zeer gewaardeerd door de vele aanwezigen. De woorden bij het beeld De Kanaalgravers ondersteunden de herbeleving van de historie van het ontstaan van het Noordzeekanaal en IJmuiden op levendige wijze. ,,Het beeld maakt de geschiedenis zichtbaar,’’ aldus de burgemeester.
Eerbetoon
Frank Dales heet de vele toegestroomde bewoners, genodigden en andere belangstellenden welkom en blikt terug, de geschiedenis in. ,,Op 8 maart 1865 ging de allereerste schop precies op deze plek de grond in als start voor het uitgraven van het Noordzeekanaal. Een moment dat de geschiedenis van onze gemeente en eigenlijk van heel Nederland zou veranderen. We vieren dit historische feit en ook 150 jaar IJmuiden en 150 jaar Noordzeekanaal. Wat een prachtige aanleiding om stil te staan bij waar ons verhaal begon en juist op deze plek een eerbetoon aan de kanaalgravers te brengen. Het beeld De Kanaalgravers maakt hun bijdrage zichtbaar, voor wandelaars en fietsers nu, maar ook voor de volgende generaties. De plek nodigt uit om te ontmoeten, stil te staan en te kijken. In nauwe samenwerking met de bewoners van Oud-IJmuiden en hun wens voor een groenere leefomgeving, is deze gevel-duintuin tot stand gekomen.’’
Rol van de vrouw
Conny Braam blikt terug naar 25 jaar geleden, toen de zoektocht naar een waardig eerbetoon aan de kanaalgravers en hun gezinnen startte. ,,Ik ben blij met de herplaatsing, kijk toch, hoe een geweldig gezicht! Ook wil ik de vrouwen van het kanaal herdenken en eren op deze Internationale Vrouwendag. Niet alleen de vrouwen van, maar ook de weduwen en jonge meisjes. De vrouwen speelden een belangrijke rol bij demonstraties als er weer een loonsverlaging was afgekondigd. Ze gingen zingend voorop met potten, pannen en stokken. Het beeld van Aart Lamberts is treffend omdat je in de krachtige figuren zowel mannen als vrouwen kunt zien. En doet zo recht aan onze geschiedenis.’’
Gedicht
Als derde spreker droeg Cees de Baare het passende gedicht ‘De Kanaalgravers’ voor, onder meer klonk het:
Samen sterk, kijkend naar de gele avondzon
Naar hun graafresultaat vanuit het verleden
Hardwerkend, hun ruggen werden gebroken
Op de plek waar ooit ons levensbestaan begon
Participanten
Onder de vele aanwezigen heel veel blije gezichten. Netty Struijs was in 2001 projectleider van de commissie voor het eerbetoon bij gemeente Velsen. ,,Mooie plek, prachtig gekozen. En leuk geworden met al die bomen, bankjes en groen.’’ Christine Jumelet en andere buurtbewoners kijken terug op een mooie samenwerking met de gemeente, Wortels enzo., wijkverbinder Stefan van Broekhuijsen van Samen Velsen en gebiedsfonds Spuisluizen. ,,Zo mooi al dit groen, de bomen zijn gekozen, opdat zij de zilte zeewind kunnen verdragen. Bewoners blijven water geven en de eerste kolibrievlinder is al gesignaleerd.’’
Eerbetoon aan Aart Lamberts
Lydia Lamberts, weduwe van de kunstenaar van het beeld De Kanaalgravers, is blij en trots en ook zichtbaar ontroerd. ,,Het pakt mij aan. Het is goed geplaatst. Jammer dat Aart dit niet kan meemaken, maar hij zou het zeer zeker mooi gevonden hebben, ook al door de zichtbaarheid van het beeld en al dit groen.” Dochter Tessa Lamberts herinnert zich, dat Aart de opdracht kreeg om stevige en potige arbeiders te verbeelden. ,,Hij heeft zich heel bewust in de geschiedenis verdiept en gekozen voor meer kwetsbaarheid in de figuren, meer vrouwelijkheid. Hij heeft er met kennis van de historie aan gewerkt en dat komt nu zó tot zijn recht op vrouwendag en wat Conny vertelde. Het raakt mij aangenaam en ben blij dat ik dit mag meemaken”. Kleindochter Lieve Schouten noemt het beeld van opa ,,Tof! Dat heeft hij mooi gemaakt.’’
Tot slot
Tijdens een gezellig drinkedrankje in Grand Café BijHENC werd zowel binnen als buiten in de zon nagepraat. Hoe IJmuidens kan je het hebben op die historische plek aan de Visseringstraat, toen er ook nog een lekker kibbelingetje werd geserveerd, met dank aan de vletterlieden.
(Foto’s: Ton van Steijn)