Het 25-jarig bestaan van IJmuiden

We staan een momentje stil bij een typisch IJmuidens onderwerp aan de hand van een foto en naar aanleiding van de actualiteit, een stukje geschiedenis, een bijzondere gebeurtenis, een evenement of gewoon een van de mooie taferelen die IJmuiden biedt. In deze aflevering aandacht voor het 25-jarig bestaan van IJmuiden. (deel 1)

Door Erik Baalbergen

IJmuidenaren houden wel van feestjes! Zo vieren we dit jaar het 150-jarig bestaan van IJmuiden, om precies te zijn het feit dat op 1 november 1876 koning Willem III het Noordzeekanaal opende en de toen kleine nederzetting bij de zeesluizen officieel de naam ‘IJmuiden’ gaf. Dit feit is tot dusver elk kwart eeuw gevierd. Zo werd het 25-jarig bestaan op vrijdag 1 november 1901 gevierd.

Nou ja, gevierd? In de verschillende kranten zien in de week daarvoor de aankondiging van de officiële onthulling van een gedenkteken in de vorm van een monumentale pomp op het Willemsplein. Over feestelijkheden wordt niet gerept. En in krantenverslagen van op en na 1 november gaat het voornamelijk over de onthulling van de pomp in de aanwezigheid van onder meer de burgemeester, wethouders en vertegenwoordigers van de Maatschappij IJmuiden en de ‘déjeuner’ voor genodigden achteraf. Veel van de voor de onthulling genodigde autoriteiten zijn afwezig.

Monumentale pomp

De pomp is een geschenk van de Maatschappij IJmuiden aan de inwoners van IJmuiden ter gelegenheid van IJmuidens 25-jarig bestaan. Deze maatschappij stimuleert en reguleert sinds de beginjaren de ontwikkeling van IJmuiden. De pomp krijgt een plaats op de ‘Markt’, het Willemsplein. Bovenop de pomp staat een sierlijke lantaarnpaal met vier grote elektrische lampen, waarmee het Willemsplein rondom verlicht wordt. Eveneens bovenop de pomp, aan de voet van de lantaarnpaal, staat op elke hoek een fontein in de vorm van een vis. Hiertoe zou de pomp aangesloten moeten zijn op het waterleidingnet. Op een plaquette staat, tussen de jaartallen 1876 en 1901, in hoofdletters de tekst: ‘Maatschappij IJmuiden aan IJmuidens Burgers’. Overigens is de pomp een tweedehandsje; hij heeft eerder op de Groenmarkt in Haarlem gestaan…

Bij de onthulling is op enige afstand rond de pomp met een krijtstreep een groot vierkant getekend. Binnen dit vierkant mogen alleen de genodigde hoge heren en hun dames komen; het gewone volk moet daarbuiten blijven. De directeur van de Maatschappij IJmuiden, mr. Bik, de kleinzoon van de ‘Bik’ van Bik en Arnold, draagt de pomp met een toespraak over aan het gemeentebestuur van Velsen. In zijn rede betreurt Bik het wel dat de pomp nog niet is aangesloten op de waterleiding.

Volgende week deel twee. Want hoewel de bedoeling was om een echt feest voor de IJmuidenaren te maken viel dat nogal tegen. Zó tegen dat er satirische grappen over werden gemaakt.