Velsen – Met een veelzijdig en vol programma werd op 4 mei vanaf 17.15 uur in het gemeentehuis stilgestaan bij slachtoffers van WO2, oorlogen en vredesmissies. Er was muziek, er waren verhalen door vrouwen over vrouwen in verzet, er was een voordracht van een gedicht, er waren toespraken en tot slot kransleggingen bij het monument op Plein 1945. Vervolgens was er de stille tocht van Plein 1945 naar Westerveld, daar was nog veel meer muziek, twee minuten stilte om 20.00 uur, kransleggingen en toespraken. In de Dudokzaal op Westerveld werd de herdenking afgesloten met een mooi programma tot 22.00 uur. Er waren veel belangstellenden, die het hele of een deel van het herdenkingsprogramma meemaakten. Het weer werkte ook al volop mee.

Door Arita Immerzeel

In de Burgerzaal zingt het popkoor Voices de 200 toegestroomde belangstellenden toe. Breekbaar en ingetogen klinkt onder andere ‘Avond’ van Boudewijn de Groot. Harry Buseman, voorzitter van Comité 4 en 5 mei Velsen, start de herdenkingsplechtigheden met een toespraak. ,,We herdenken de slachtoffers van WO2, en ook mannen en vrouwen van het verzet, de holocaust, omgekomen Roma en Sinti, slachtoffers uit de LHBTI gemeenschap, lichamelijk en verstandelijk beperkten, het stille verzet en de gevallenen op vredesmissies. We zijn er trots op om in vrede en vrijheid te herdenken, ieder op zijn eigen manier. Juist nu is het belangrijker dan ooit.”

Voordrachten Vrouwen in Verzet

Sophie Poldermans, auteur van ‘Desnoods met wapens’, vertelt over het verzet in WO2 van Hannie Schaft, Freddie en Truus Oversteegen. ,,Op de leeftijd van respectievelijk 19, 14 en 16 jaar, maakten zij een keuze: aanpassen of verzetten?” Mirjam Vrees, auteur van ‘De verdwenen koffer’ vertelt het verhaal van haar moeder, die in de oorlog dagboeken bijhield. Mirjam noemt alle namen van de vrouwen in Velsen, die nu bekend zijn bij het Noord-Hollands Archief als zijnde Vrouwen in Verzet. De eerste zin in het eerste dagboek van haar moeder luidde: ‘ik wijk voor niets en niemand.’ Tussendoor zingt Marco Edam een prachtig lied genaamd ‘Schouder’, over het liefhebben van een ander. Sanne Olijerhoek (17) weet de zaal te ontroeren met de voordracht van haar gedicht over verliezen en hoop.

Kransleggingen monument Plein 1945

Er liggen veel bloemwerken met linten in alle kleuren klaar en de stoet van kransleggers formeert zich. Door een erehaag van jongeren van de scouting loopt de stoet naar het monument op Plein 1945. Het carillon speelt als veteranen, B & W, alle lokale politieke partijen, culturele en maatschappelijke organisaties beurtelings hun bloemwerk op het monument leggen.

Stille tocht

Honderden mensen nemen deel aan de stille tocht naar Westerveld, die waardig verloopt. Tromgeroffel vergezelt het grote gezelschap. Eenmaal op de begraafplaats klinkt gezang van popkoor Decibel als welkom. ‘Love me tender’ en ‘Fix you’ en ‘We are all dust in the wind’ klinkt het stijlvol. Na het spelen van de taptoe wordt om 20.00 uur twee minuten stilte gehouden, direct gevolgd door het gezamenlijk zingen van couplet 1 en 6 van het Wilhelmus. Over die stille minuten zal burgemeester Frank Dales even later zeggen, dat die stilte gevuld is met namen, gezichten en verhalen.

Samenvatting van de toespraak van burgemeester Frank Dales 

De toespraak van Frank is helder en wordt muisstil ontvangen. ,,Beste Velsenaren, de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog geeft ons vandaag een verantwoordelijkheid. Het gaat er niet alleen om de geschiedenis kennen, maar ook om deze te begrijpen. Hoe mensen stap voor stap keuzes maakten, soms uit angst, soms uit onverschilligheid, soms uit overtuiging. Men waande zich toen, net als nu in een veilig en beschaafd land. Toch gebeurde het, geleidelijk. Steeds scherpere scheidslijnen tussen zij en wij. Met woorden, met uitsluiting. En een stille meerderheid die hoopte dat het over zou waaien. Verzet begint bij het lef om niet weg te kijken. Herdenken betekent nadenken over vandaag en morgen, hoe om te gaan met verschillen, over wie we beschermen. Wat doe je, als discriminatie vanwege religie, herkomst of geaardheid toeneemt? Laten we alert zijn op uitsluiting en discriminatie. Laten we niet wegkijken als mensen worden beoordeeld op hun religie, herkomst of wie zij liefhebben. Laten we opstaan voor wie buitengesloten wordt. Want er is geen zij. Er is alleen wij.”

Dudokzaal

In de Dudokzaal, beter bekend als de grote aula van Westerveld, is tot slot een mooi programma samengesteld. Meer dan 200 Velsenaren genieten van de zang en voordracht van Bea de Vlieger-Schadé. Bea schreef het boek ‘Geen blik waardig’ over haar oma Dorothea. In haar voordracht over de rol van haar oma in de zorg voor haar gezin verhaalt Bea over haar stille, maar heldhaftige verzet. Voor die tijd zingt bas-bariton Jop van Gennip een veelzijdig repertoire. Hij brengt onder meer op prachtige wijze ‘Time to say goodbye”, ‘Laat me’ en ‘You never walk alone’ ten gehore.

En dan de uitsmijter van de dag. Met meer dan 40 leden vult koor KOEL! onder leiding van Eline Schmidt met indrukwekkende en enthousiaste zang de zaal en de harten van de aanwezigen. Zo klinkt ‘Door de wind’ mooi en gevoelig. Het slot met alle solisten, dirigent en koor samen vertolkt ‘Earth song’ van Michael Jackson op een gigantische overweldigende wijze. Wat een prachtig slot van een bewogen dag.

Hoofdfoto: Kranslegging door burgemeester en wethouders op Plein 1945. Foto: Erik Baalbergen