Ik heb niet veel herinneringen aan de kerstmissen in mijn jonge jeugdjaren. Hoewel: de eindeloze trap naar boven bij een oudtante, de vieze geur die in dat huis hing en de oogjes op de soep komen wel op in mijn geheugen nu ik erover nadenk. In ieder geval niet de geromantiseerde beelden en geluiden die dezer dagen overal te zien en te horen zijn.
Eenmaal oud genoeg om naast mijn studie in de horeca te kunnen werken, bij Van der Valk in Haarlem, pakte ik elke kans aan om met de feestdagen ingedeeld te worden. Voor de fooi natuurlijk en ook om de verplichtingen die in mijn ogen onverbrekelijk bij Kerstmis horen te ontlopen.
Dat wil trouwens niet zeggen dat ik Kerstmis, toen ik eenmaal kinderen had, niet vierde. Ook ik heb foto’s van mijn dochter Charlotte die in een schattig geruit jurkje met glanzende oogjes naar de kerstboom kijkt. En foto’s van zoon Bas die met rode appelwangetjes met zijn driftige kleine handjes diezelfde boom probeert te slopen. De rolverdeling tussen mijn kinderen wordt u meteen duidelijk.
Maar nu de kinderen hartstikke volwassen en onmogelijk met Kerstmis op dezelfde plaats kunnen zijn, slaat de gedachte dat het uiteindelijk allemaal ‘verplicht gedoe’ is, weer toe. Charlotte gaat tegenwoordig op eerste kerstdag naar de familie van haar partner Dusty en daar dat maar eenmaal per jaar is dat ze allemaal bij elkaar zijn, ga ik natuurlijk niet roepen dat ‘ik nu aan de beurt ben op eerste kerstdag’. Zo’n moeder ben ik niet en daarvoor heb ik zelf te veel een hekel aan de woordjes ‘traditie’ en ‘moeten’.
Bas woont met zijn geweldige vrouw Joyce en het allerliefste, leukste en mooiste kleinkind van de wereld in Portugal en viert kerst daar met zijn vrienden. Ook dat vind ik logisch en prima. Mijn kinderen moeten namelijk absoluut niets behalve veel van hun partners, hun kind, elkaar en mij houden. Dat is nogal wat en dat doen ze gelukkig. Dat merk ik dagelijks.
Wil dat zeggen dat ik een hekel heb aan kerst? Dat alle leukigheid en gezelligheid maar overgeslagen moet worden? Natuurlijk niet. Als ik een foto krijg van mijn dochter die met haar vriend zorgvuldig de samen met mij bij de kringloop gekochte ballen in de kerstboom hangt, word ik plaatsvervangend gelukkig. Als ik kijk naar de foto waarop ons knoedeltje Frea daar in de Algarve met stralende oogjes en rode wangetjes op een veel te grote kersttroon zit, schiet ik een klein beetje vol.
Op mijn leeftijd gaat de tijd veel te hard. Is het nog maar pas geleden dat het kerst was. Het wordt ook te groot gemaakt in mijn ogen. Maar daarom is het heel fijn dat mijn kinderen hun eigen mooie herinneringen maken. Ik hoef daar niet persé bij te zijn. Ik heb die herinneringen al en koester ze. Zoals ik hen allemaal koester. Kerst of niet.
Ik wens jullie allemaal heel fijne dagen. Jullie mogen zelf invullen hoe. Met heel veel liefde, op wat voor manier dan ook geuit. En maak het niet te groot, voor je het weet is het weer Kerstmis.
Ingeborg Baumann